4 dấu hiệu tài khoản ngân hàng bị chiếm quyền kiểm soát và cách xử lý

Các đối tượng lừa đảo ngày càng sử dụng nhiều thủ đoạn tinh vi nhằm đánh cắp thông tin và chiếm quyền truy cập tài khoản ngân hàng thông qua ứng dụng chứa mã độc. Việc nhận biết sớm dấu hiệu tài khoản ngân hàng bị chiếm quyền kiểm soát sẽ giúp người dùng chủ động bảo vệ thông tin và hạn chế nguy cơ mất tiền. Cùng Vikki Digital Bank tìm hiểu những dấu hiệu cảnh báo, thủ đoạn lừa đảo phổ biến và cách xử lý an toàn trong bài viết dưới đây.

Dấu hiệu tài khoản ngân hàng bị chiếm quyền kiểm soát

Một trong những nguyên nhân khiến tài khoản ngân hàng có nguy cơ bị chiếm quyền kiểm soát là thiết bị di động bị nhiễm mã độc. Các ứng dụng độc hại có thể âm thầm thu thập thông tin, theo dõi hoạt động và can thiệp vào quá trình sử dụng ứng dụng ngân hàng.

Dưới đây là 4 dấu hiệu cảnh báo điện thoại có thể bị nhiễm mã độc, làm gia tăng nguy cơ tài khoản ngân hàng bị xâm nhập.

Điện thoại hoạt động chậm bất thường

Điện thoại đột nhiên chạy chậm, thường xuyên bị giật, lag hoặc mất nhiều thời gian để mở ứng dụng dù không sử dụng nhiều tác vụ có thể là dấu hiệu của phần mềm độc hại. Một số mã độc hoạt động ngầm, tiêu tốn tài nguyên hệ thống và làm giảm hiệu suất thiết bị. Tuy nhiên, tình trạng này cũng có thể xuất phát từ bộ nhớ đầy hoặc thiết bị đã sử dụng lâu năm.

Dữ liệu di động bị tiêu hao nhanh chóng

Nếu dung lượng 3G, 4G hoặc 5G giảm nhanh bất thường dù thói quen sử dụng không thay đổi, người dùng cần kiểm tra các ứng dụng đang hoạt động. Một số phần mềm độc hại có thể sử dụng kết nối Internet để âm thầm truyền dữ liệu từ thiết bị đến máy chủ bên ngoài, bao gồm thông tin cá nhân hoặc dữ liệu liên quan đến hoạt động ngân hàng.

Điện thoại nóng lên và nhanh hết pin

Thiết bị nóng bất thường, pin giảm nhanh dù không sử dụng nhiều ứng dụng có thể liên quan đến các tiến trình chạy ngầm. Trong một số trường hợp, mã độc có thể liên tục hoạt động để thu thập thông tin hoặc thực hiện các tác vụ trái phép, khiến điện thoại tiêu hao nhiều năng lượng hơn bình thường.

Không nhận được tin nhắn hoặc thông báo ngân hàng

Một dấu hiệu đáng chú ý là điện thoại đột nhiên không nhận được tin nhắn SMS, cuộc gọi hoặc thông báo biến động số dư từ ngân hàng.

Một số phần mềm độc hại có thể lợi dụng quyền truy cập để đọc, chặn hoặc che giấu thông báo, khiến người dùng khó phát hiện các hoạt động bất thường.

Lưu ý: Bốn dấu hiệu trên chủ yếu cảnh báo thiết bị có thể bị nhiễm mã độc, chưa đủ để kết luận tài khoản ngân hàng đã bị chiếm quyền kiểm soát. Người dùng cần đặc biệt cảnh giác nếu xuất hiện thêm các dấu hiệu như giao dịch không rõ nguồn gốc, thông báo đăng nhập từ thiết bị lạ hoặc thông tin bảo mật bị thay đổi ngoài ý muốn.

Những thủ đoạn chiếm quyền kiểm soát tài khoản ngân hàng

Các đối tượng lừa đảo thường tìm cách tiếp cận thiết bị di động của người dùng thông qua ứng dụng giả mạo, đường dẫn độc hại hoặc các yêu cầu cấp quyền truy cập không cần thiết.

Một thủ đoạn phổ biến là giả danh nhân viên ngân hàng, cơ quan chức năng hoặc đơn vị cung cấp dịch vụ để yêu cầu người dùng tải ứng dụng từ đường dẫn không rõ nguồn gốc. Khi thiết bị bị nhiễm mã độc và người dùng vô tình cấp các quyền truy cập nhạy cảm, kẻ gian có thể thực hiện những hành vi sau:

• Đánh cắp thông tin cá nhân: Thu thập danh bạ, hình ảnh, tin nhắn và các dữ liệu được ứng dụng cấp quyền truy cập.
• Theo dõi hoạt động trên điện thoại: Lợi dụng quyền truy cập để quan sát hoặc can thiệp vào thao tác của người dùng.
• Đánh cắp thông tin đăng nhập ngân hàng: Tìm cách thu thập tên đăng nhập, mật khẩu hoặc dữ liệu xác thực để truy cập tài khoản trái phép.
• Can thiệp vào giao dịch ngân hàng: Trong một số trường hợp, phần mềm độc hại có thể hỗ trợ kẻ gian thao tác trên thiết bị hoặc thực hiện giao dịch khi vượt qua được các bước xác thực cần thiết.
• Che giấu thông báo giao dịch: Lợi dụng quyền truy cập tin nhắn hoặc thông báo để hạn chế khả năng phát hiện hoạt động bất thường của chủ tài khoản.

Những hành vi này có thể khiến người dùng bị lộ thông tin bảo mật, mất quyền truy cập tài khoản hoặc phát sinh giao dịch trái phép.

Cách xử lý khi tài khoản ngân hàng có dấu hiệu bị chiếm quyền kiểm soát

Khi phát hiện điện thoại có dấu hiệu nhiễm mã độc hoặc nghi ngờ tài khoản ngân hàng bị xâm nhập, người dùng cần nhanh chóng thực hiện các biện pháp bảo vệ sau:

Bước 1: Ngắt kết nối Internet trên thiết bị nghi nhiễm mã độc

Tắt Wi-Fi và dữ liệu di động (3G/4G/5G) trên điện thoại nghi nhiễm mã độc để hạn chế khả năng thiết bị tiếp tục truyền dữ liệu hoặc nhận lệnh từ bên ngoài.

Không tiếp tục đăng nhập ứng dụng ngân hàng hoặc nhập thông tin bảo mật trên thiết bị này cho đến khi được kiểm tra và xử lý an toàn.

Bước 2: Liên hệ ngay với ngân hàng

Sử dụng một thiết bị an toàn khác để liên hệ tổng đài chính thức hoặc đến điểm giao dịch của ngân hàng. Thông báo tình trạng nghi ngờ tài khoản bị chiếm quyền kiểm soát và yêu cầu hỗ trợ:

• Tạm khóa tài khoản, dịch vụ ngân hàng điện tử hoặc thẻ khi cần thiết.
• Kiểm tra các giao dịch bất thường.
• Hướng dẫn thay đổi thông tin bảo mật và khôi phục quyền truy cập an toàn.

Bước 3: Thay đổi thông tin đăng nhập

Trên thiết bị đáng tin cậy, thực hiện thay đổi mật khẩu ngân hàng điện tử và các tài khoản liên quan nếu nghi ngờ thông tin đã bị lộ.

Ưu tiên sử dụng mật khẩu mạnh, không dùng chung mật khẩu giữa nhiều dịch vụ và kích hoạt các phương thức xác thực bảo mật được ngân hàng hỗ trợ.

Bước 4: Kiểm tra và xử lý thiết bị nghi nhiễm mã độc

Người dùng nên kiểm tra các ứng dụng lạ, quyền truy cập bất thường và thực hiện quét bảo mật bằng giải pháp đáng tin cậy.

Nếu chưa xác định được nguyên nhân, hãy nhờ bộ phận kỹ thuật có chuyên môn hỗ trợ kiểm tra thiết bị trước khi tiếp tục sử dụng các dịch vụ tài chính.

Bước 5: Trình báo cơ quan chức năng nếu phát sinh giao dịch trái phép

Nếu đã bị chiếm đoạt tiền hoặc phát hiện dấu hiệu lừa đảo, người dùng cần nhanh chóng trình báo cơ quan công an.

Đồng thời, nên lưu giữ các thông tin liên quan như lịch sử giao dịch, tin nhắn, số điện thoại, đường dẫn đáng ngờ và chứng từ chuyển tiền để phục vụ quá trình xác minh.

Cách phòng tránh tài khoản ngân hàng bị chiếm quyền kiểm soát

Để hạn chế nguy cơ bị đánh cắp thông tin và chiếm quyền truy cập tài khoản, người dùng nên chủ động thực hiện các biện pháp bảo mật sau:

• Cập nhật hệ điều hành thường xuyên: Sử dụng phiên bản hệ điều hành và ứng dụng ngân hàng mới nhất được nhà cung cấp hỗ trợ để khắc phục các lỗ hổng bảo mật đã được phát hiện.
• Chỉ cài đặt ứng dụng từ nguồn đáng tin cậy: Ưu tiên App Store, Google Play và các kênh phân phối chính thức của nhà cung cấp. Đồng thời kiểm tra tên nhà phát triển và tính xác thực của ứng dụng.
• Kiểm tra quyền truy cập ứng dụng: Cảnh giác với các ứng dụng yêu cầu quyền đọc tin nhắn, điều khiển màn hình, truy cập danh bạ hoặc sử dụng camera khi không cần thiết.
• Không cài đặt ứng dụng qua đường dẫn lạ: Tránh tải tệp cài đặt từ tin nhắn, email hoặc website không rõ nguồn gốc.
• Không sử dụng thiết bị đã bị can thiệp bảo mật: Hạn chế sử dụng điện thoại đã root hoặc jailbreak để thực hiện các giao dịch tài chính.
• Không chia sẻ thông tin bảo mật: Tuyệt đối không cung cấp mật khẩu, mã OTP, mã CVV hoặc thông tin xác thực cho bất kỳ ai, kể cả người tự xưng là nhân viên ngân hàng hoặc cơ quan chức năng.
• Bật thông báo biến động số dư: Thường xuyên kiểm tra lịch sử giao dịch để kịp thời phát hiện các hoạt động bất thường.
• Sử dụng giải pháp bảo mật phù hợp: Kích hoạt các tính năng bảo vệ thiết bị và sử dụng phần mềm bảo mật đáng tin cậy khi cần thiết.

Đặc biệt, người dùng không nên làm theo yêu cầu cài đặt ứng dụng, chia sẻ màn hình hoặc cung cấp thông tin tài khoản từ những cuộc gọi và tin nhắn không xác minh được danh tính.

Nhận biết sớm dấu hiệu tài khoản ngân hàng bị chiếm quyền kiểm soát là bước quan trọng để bảo vệ thông tin cá nhân và hạn chế nguy cơ mất tiền. Những biểu hiện như điện thoại chạy chậm, hao pin bất thường, tiêu tốn dữ liệu hoặc không nhận được thông báo có thể cảnh báo thiết bị đang gặp vấn đề bảo mật.

Để sử dụng dịch vụ ngân hàng số an toàn, Vikki Digital Bank khuyến nghị khách hàng thường xuyên cập nhật thiết bị, cảnh giác với ứng dụng và đường dẫn lạ, bảo mật thông tin đăng nhập và chủ động liên hệ ngân hàng ngay khi phát hiện giao dịch bất thường.