5 sai lầm tài chính Gen Z thường mắc phải và cách khắc phục

Sai lầm tài chính có thể xuất phát từ những thói quen tưởng chừng nhỏ như mua sắm theo xu hướng, lạm dụng hình thức trả góp hoặc trì hoãn việc tiết kiệm. Đối với Gen Z, việc tiếp cận các nền tảng mua sắm và dịch vụ tài chính số ngày càng thuận tiện mang đến nhiều lợi ích, nhưng cũng đòi hỏi khả năng quản lý tiền bạc chủ động hơn. Dưới đây là 5 sai lầm tài chính phổ biến mà người trẻ nên nhận biết để xây dựng nền tảng tài chính vững vàng. Cùng Vikki Digital Bank theo dõi nhé!

5 sai lầm tài chính phổ biến của Gen Z

Dưới đây là 5 sai lầm tài chính mà Gen Z hay mắc phải:

Chi tiêu quá mức để thể hiện bản thân trên mạng xã hội

Mạng xã hội giúp Gen Z tiếp cận nhiều xu hướng và phong cách sống mới. Tuy nhiên, việc liên tục nhìn thấy những hình ảnh về du lịch, mua sắm hàng hiệu hoặc trải nghiệm đắt đỏ có thể tạo ra áp lực phải theo kịp người khác. Khi chi tiêu chủ yếu để gây ấn tượng hoặc thể hiện hình ảnh cá nhân, người trẻ dễ mua những món đồ không thực sự cần thiết, khiến ngân sách bị ảnh hưởng.

Theo quan điểm của Dev Chakraborty, đại diện công ty công nghệ tài chính MoneyLion, chạy theo các xu hướng tiêu dùng xa xỉ mà không quan tâm đến mục tiêu dài hạn có thể tạo ra áp lực tài chính. Để tránh sai lầm này, Gen Z nên xác định rõ nhu cầu trước khi mua sắm, đặt giới hạn chi tiêu cho các hoạt động giải trí và ưu tiên những mục tiêu có giá trị lâu dài.

Lạm dụng thẻ tín dụng và hình thức mua trước, trả sau

Thẻ tín dụng và dịch vụ mua trước, trả sau mang lại sự linh hoạt trong thanh toán. Tuy nhiên, nếu sử dụng thiếu kế hoạch, các khoản chi nhỏ có thể tích lũy thành nghĩa vụ thanh toán lớn. Việc chia nhỏ số tiền cần trả đôi khi khiến người mua đánh giá thấp tổng chi phí thực tế và dễ đưa ra quyết định mua sắm vượt khả năng tài chính.

Bên cạnh đó, thanh toán chậm có thể phát sinh lãi, phí và ảnh hưởng đến lịch sử tín dụng tùy theo sản phẩm và quy định áp dụng. Để sử dụng tín dụng hiệu quả, người trẻ cần theo dõi tổng dư nợ, kiểm tra ngày đến hạn và ưu tiên thanh toán đầy đủ, đúng thời hạn. Trước khi sử dụng dịch vụ mua trước, trả sau, hãy tìm hiểu kỹ lãi suất, phí và điều kiện thanh toán.

Không tìm hiểu đầu tư vì lo sợ mất tiền

Một trong những sai lầm tài chính có thể gặp ở người trẻ là bỏ qua việc tìm hiểu các kiến thức đầu tư vì cho rằng lĩnh vực này quá phức tạp hoặc tiềm ẩn nhiều rủi ro. Thận trọng trước rủi ro là cần thiết, nhưng việc không trang bị kiến thức có thể khiến bạn bỏ lỡ cơ hội hiểu rõ hơn về các phương án quản lý và phát triển tài sản.

Thay vì vội vàng tham gia những kênh đầu tư chưa hiểu rõ, Gen Z nên bắt đầu bằng việc học các khái niệm cơ bản như lợi nhuận, rủi ro, lạm phát và đa dạng hóa tài sản. Đồng thời, cần phân biệt tiền tiết kiệm phục vụ nhu cầu thiết yếu với khoản tiền có thể dành cho đầu tư. Chỉ nên cân nhắc những hình thức phù hợp với mục tiêu và khả năng chấp nhận rủi ro của bản thân.

Để cảm xúc chi phối quyết định tài chính

Tâm lý lo sợ bỏ lỡ cơ hội, chạy theo đám đông hoặc hoang mang trước biến động thị trường có thể khiến người trẻ đưa ra những quyết định thiếu cân nhắc. Chẳng hạn, khi thấy một tài sản tăng giá nhanh, nhiều người có xu hướng muốn tham gia ngay mà chưa tìm hiểu kỹ. Ngược lại, khi thị trường giảm, tâm lý lo lắng có thể dẫn đến những quyết định vội vàng.

Để hạn chế sai lầm tài chính này, bạn nên xác định mục tiêu rõ ràng, tìm hiểu thông tin từ các nguồn đáng tin cậy và đánh giá rủi ro trước khi quyết định. Đối với những mục tiêu dài hạn, việc duy trì kế hoạch nhất quán và định kỳ xem xét lại tình hình tài chính thường hữu ích hơn so với liên tục thay đổi quyết định theo cảm xúc.

Trì hoãn việc tiết kiệm cho tương lai

Nhiều người trẻ cho rằng chỉ cần bắt đầu tiết kiệm khi có thu nhập cao hơn. Tuy nhiên, việc liên tục trì hoãn có thể khiến quá trình tích lũy cho những mục tiêu dài hạn trở nên khó khăn. Tiết kiệm không nhất thiết phải bắt đầu bằng số tiền lớn mà quan trọng là hình thành thói quen dành ra một phần thu nhập hoặc tiền nhàn rỗi phù hợp với khả năng.

Khi duy trì tích lũy đều đặn, bạn có thể từng bước xây dựng quỹ dự phòng, chuẩn bị cho những khoản chi quan trọng và tạo nền tảng tài chính cho tương lai. Đối với các khoản tiền gửi hoặc hình thức đầu tư có tái đầu tư lợi nhuận, thời gian tích lũy dài hơn còn có thể giúp tận dụng hiệu ứng lãi kép. Tuy nhiên, mức tăng trưởng thực tế phụ thuộc vào lãi suất, điều kiện sản phẩm và những rủi ro liên quan.

Làm thế nào để tránh những sai lầm tài chính thường gặp?

Để hạn chế những sai lầm tài chính trong quá trình quản lý tiền bạc, Gen Z có thể bắt đầu từ một số thói quen đơn giản.

• Lập ngân sách chi tiêu hàng tháng: Theo dõi thu nhập và phân bổ tiền cho các nhu cầu thiết yếu, giải trí và tiết kiệm. Việc xây dựng ngân sách giúp bạn nhận biết những khoản chi không cần thiết và điều chỉnh kịp thời.
• Xây dựng quỹ dự phòng: Dành một khoản tiền phù hợp để xử lý các chi phí bất ngờ, hạn chế việc phải vay mượn khi phát sinh nhu cầu ngoài kế hoạch.
• Duy trì thói quen tiết kiệm: Trích một phần thu nhập để tích lũy cho các mục tiêu ngắn hạn và dài hạn. Bạn có thể tham khảo gửi tiết kiệm online tại Vikki Digital Bank để chủ động quản lý khoản tiền gửi và nhận lãi theo kỳ hạn phù hợp.
• Kiểm soát các khoản nợ: Theo dõi nghĩa vụ thanh toán, hạn chế vay mượn cho những nhu cầu không cần thiết và tìm hiểu kỹ điều kiện trước khi sử dụng các sản phẩm tín dụng.
• Nâng cao kiến thức tài chính: Chủ động tìm hiểu về tiết kiệm, đầu tư, lãi suất và các phương thức thanh toán để đưa ra quyết định phù hợp với hoàn cảnh cá nhân.

Nhận biết và tránh những sai lầm tài chính là bước quan trọng giúp Gen Z chủ động hơn trong việc quản lý thu nhập, kiểm soát chi tiêu và xây dựng khoản tích lũy cho tương lai. Thay vì chạy theo các xu hướng tiêu dùng hoặc đưa ra quyết định theo cảm xúc, người trẻ nên tập trung vào việc lập kế hoạch tài chính, sử dụng tín dụng có trách nhiệm và duy trì thói quen tiết kiệm. Những thay đổi nhỏ nhưng đều đặn có thể góp phần tạo nên nền tảng tài chính ổn định trong dài hạn.