Thanh toán bằng mã QR ngày càng phổ biến nhờ sự nhanh chóng, tiện lợi và dễ dàng thực hiện trên điện thoại. Tuy nhiên, cùng với sự phát triển của hình thức thanh toán này, nhiều thông tin về việc quét mã QR khiến tài khoản ngân hàng bị mất hết tiền đã xuất hiện trên mạng xã hội, gây tâm lý hoang mang cho người dùng. Vậy thực hư thông tin này ra sao, quét mã QR có thực sự khiến tài khoản bị chiếm đoạt và làm thế nào để phòng tránh lừa đảo? Cùng Vikki Digital Bank tìm hiểu chi tiết trong bài viết dưới đây.

Quét mã QR có khiến tài khoản ngân hàng mất hết tiền không?

Chỉ quét mã QR thông thường không đồng nghĩa với việc tiền trong tài khoản ngân hàng sẽ tự động bị trừ hoặc bị chiếm đoạt. Tuy nhiên, mã QR có thể bị kẻ gian lợi dụng để dẫn người dùng đến các website giả mạo, yêu cầu cung cấp thông tin bảo mật hoặc thực hiện giao dịch chuyển tiền ngoài ý muốn.

Trên mạng xã hội từng lan truyền thông tin về thủ đoạn lừa đảo trong đó kẻ gian giả làm khách mua hàng, cố tình chuyển khoản số tiền lớn hơn giá trị sản phẩm. Sau đó, đối tượng gửi mã QR và yêu cầu người bán quét mã để nhận lại số tiền thừa.

Theo nội dung được chia sẻ, sau khi quét mã QR và xác thực sinh trắc học, điện thoại của người dùng có thể bị đơ hoặc sập nguồn, đồng thời tiền trong tài khoản ngân hàng bị mất hết.

Tuy nhiên, thông tin cho rằng chỉ cần quét mã QR là điện thoại tự động sập nguồn và tài khoản ngân hàng bị rút sạch tiền chưa có cơ sở xác thực.

Thông tin chỉ cần quét mã QR là tiền trong tài khoản bị mất hết là chưa có cơ sở xác thực

Thông tin chỉ cần quét mã QR là tiền trong tài khoản bị mất hết là chưa có cơ sở xác thực

Ông Vũ Ngọc Sơn, Trưởng ban Công nghệ thuộc Hiệp hội An ninh mạng quốc gia, từng khẳng định thông tin này không đúng sự thật. Theo giải thích của chuyên gia, thao tác quét mã QR hoặc sao chép số tài khoản, đường dẫn không tự động khiến người dùng mất tiền hay bị chiếm quyền điều khiển điện thoại.

Rủi ro có thể phát sinh khi người dùng tiếp tục thực hiện các hành động như:

  • Truy cập đường dẫn giả mạo được mã hóa trong mã QR.
  • Cung cấp tên đăng nhập, mật khẩu hoặc mã OTP cho đối tượng lừa đảo.
  • Tải và cài đặt ứng dụng không rõ nguồn gốc theo hướng dẫn của kẻ gian.
  • Xác nhận giao dịch chuyển tiền khi chưa kiểm tra kỹ thông tin.
  • Cấp quyền truy cập hoặc điều khiển thiết bị cho ứng dụng độc hại.

Như vậy, mã QR không phải là nguyên nhân trực tiếp khiến tài khoản ngân hàng mất tiền, nhưng có thể trở thành công cụ hỗ trợ hành vi lừa đảo nếu người dùng thiếu cảnh giác.

Những hình thức lừa đảo phổ biến thông qua mã QR

Mặc dù việc quét mã QR không tự động làm mất tiền, người dùng vẫn có thể gặp rủi ro khi thực hiện giao dịch qua mã QR không rõ nguồn gốc.

Giả mạo mã QR thanh toán

Kẻ gian có thể thay thế mã QR tại cửa hàng, quầy thanh toán hoặc địa điểm kinh doanh bằng mã QR dẫn đến tài khoản của chúng. Nếu người mua không kiểm tra tên người thụ hưởng trước khi xác nhận, tiền có thể bị chuyển đến sai tài khoản.

Sử dụng mã QR dẫn đến website giả mạo

Một số mã QR có thể chứa đường dẫn đến website giả mạo ngân hàng hoặc dịch vụ thanh toán. Tại đây, kẻ gian yêu cầu người dùng nhập thông tin đăng nhập, mật khẩu hoặc mã OTP để đánh cắp thông tin và tìm cách chiếm đoạt tài khoản.

Giả danh người mua hàng để yêu cầu hoàn tiền

Đối tượng lừa đảo có thể thông báo đã chuyển nhầm hoặc chuyển thừa tiền, sau đó gửi mã QR yêu cầu người bán quét để nhận hoặc hoàn trả khoản tiền.

Nếu người bán làm theo hướng dẫn mà không kiểm tra giao dịch thực tế, họ có thể bị dẫn đến trang giả mạo hoặc thực hiện chuyển tiền cho kẻ gian.

Lưu ý: Khi có người thông báo chuyển nhầm tiền, bạn nên kiểm tra số dư và lịch sử giao dịch trực tiếp trên ứng dụng ngân hàng. Không nên chỉ dựa vào ảnh chụp màn hình hoặc thông báo chuyển khoản do người khác cung cấp.

Cách phòng tránh lừa đảo khi quét mã QR

Để đảm bảo an toàn khi thanh toán hoặc chuyển khoản bằng mã QR, người dùng cần lưu ý những nguyên tắc sau:

Kiểm tra thông tin trước khi xác nhận giao dịch

Trước khi chuyển tiền, hãy kiểm tra kỹ tên người thụ hưởng, số tài khoản, ngân hàng nhận tiền và số tiền thanh toán.

Đối với mã QR tại cửa hàng, cần đối chiếu thông tin hiển thị trên ứng dụng ngân hàng với thông tin của đơn vị bán hàng. Nếu phát hiện dấu hiệu bất thường, không nên tiếp tục giao dịch.

Khi quét mã QR để giao dịch bạn nên kiểm tra thông tin trước khi xác nhận giao dịch.

Khi quét mã QR để giao dịch bạn nên kiểm tra thông tin trước khi xác nhận giao dịch.

Không quét mã QR không rõ nguồn gốc

Hạn chế quét các mã QR được gửi từ tài khoản lạ qua tin nhắn, email hoặc mạng xã hội, đặc biệt khi đi kèm yêu cầu nhận thưởng, hoàn tiền hoặc xác minh tài khoản.

Nếu mã QR dẫn đến một website, hãy kiểm tra địa chỉ trang web và mức độ đáng tin cậy trước khi truy cập hoặc cung cấp thông tin.

Tuyệt đối không cung cấp thông tin bảo mật

Theo khuyến cáo của đại diện Vụ Thanh toán thuộc Ngân hàng Nhà nước, khách hàng cần bảo vệ thông tin cá nhân và thông tin truy cập dịch vụ ngân hàng điện tử.

Đặc biệt, không cung cấp mật khẩu, mã OTP/Smart OTP, thông tin thẻ hoặc tên đăng nhập ngân hàng cho bất kỳ ai, kể cả người tự xưng là nhân viên ngân hàng.

Không cài đặt ứng dụng từ đường dẫn lạ

Người dùng không nên tải hoặc cài đặt ứng dụng theo hướng dẫn từ mã QR, tin nhắn hoặc website không đáng tin cậy.

Đồng thời, cần cảnh giác với những ứng dụng yêu cầu quyền truy cập bất thường như điều khiển thiết bị, đọc tin nhắn hoặc truy cập dữ liệu cá nhân.

Liên hệ ngân hàng ngay khi phát hiện dấu hiệu lừa đảo

Khi phát hiện dấu hiệu bất thường như sau khi quét mã QR phát hiện đang truy cập website giả mạo, vô tình tiết lộ thông tin bảo mật hoặc phát sinh giao dịch đáng ngờ, bạn cần liên hệ ngay với ngân hàng để được kiểm tra và hỗ trợ xử lý kịp thời.

Tùy từng trường hợp, ngân hàng có thể hướng dẫn khóa thẻ, tạm khóa tài khoản hoặc áp dụng các biện pháp bảo vệ phù hợp nhằm hạn chế nguy cơ mất tiền. Đồng thời, bạn nên lưu giữ lịch sử giao dịch, biên lai chuyển khoản, tin nhắn và các bằng chứng liên quan để phục vụ quá trình tra soát hoặc trình báo cơ quan chức năng khi cần thiết.

Liên hệ ngân hàng nay khi phát hiện dấu hiệu lừa đảo để có các biện pháp ngăn chặn kịp thời.

Liên hệ ngân hàng nay khi phát hiện dấu hiệu lừa đảo để có các biện pháp ngăn chặn kịp thời.

Thông tin “chỉ cần quét mã QR là mất hết tiền trong tài khoản ngân hàng” không phản ánh chính xác cơ chế hoạt động của hình thức thanh toán này. Tuy nhiên, các thủ đoạn lừa đảo lợi dụng mã QR để đánh cắp thông tin hoặc dụ người dùng chuyển tiền vẫn tiềm ẩn nhiều rủi ro. Vì vậy, hãy luôn kiểm tra thông tin người nhận, bảo mật tài khoản và cảnh giác với các đường dẫn không rõ nguồn gốc. Hy vọng những chia sẻ từ Vikki Digital Bank sẽ giúp bạn nhận diện các hình thức lừa đảo qua mã QR và thực hiện giao dịch ngân hàng an toàn, hiệu quả hơn.

Câu hỏi thường gặp

Lộ mã QR nhận tiền thông thường không đồng nghĩa với việc tài khoản ngân hàng bị đánh cắp hoặc mất tiền. Mã QR nhận tiền thường chứa thông tin như số tài khoản, ngân hàng thụ hưởng và tên người nhận, không bao gồm mật khẩu hay mã OTP. Tuy nhiên, việc công khai mã QR có thể khiến thông tin tài khoản bị lợi dụng cho các hành vi giả mạo hoặc lừa đảo. Vì vậy, bạn nên chia sẻ mã QR đúng mục đích và hạn chế đăng tải công khai khi không cần thiết.

Chỉ quét mã QR thông thường không tự động khiến điện thoại bị hack hoặc tài khoản ngân hàng bị chiếm đoạt. Tuy nhiên, mã QR có thể chứa đường dẫn đến website giả mạo hoặc nội dung độc hại. Nếu người dùng tiếp tục truy cập, cung cấp thông tin đăng nhập, mã OTP hoặc cài đặt ứng dụng không rõ nguồn gốc, nguy cơ bị đánh cắp thông tin và mất tiền có thể xảy ra. Do đó, cần kiểm tra kỹ nội dung mã QR trước khi thực hiện các thao tác tiếp theo.

Gửi mã QR nhận tiền cho người khác nhìn chung là an toàn nếu mã chỉ chứa thông tin cần thiết để nhận chuyển khoản. Người nhận mã QR không thể tự động rút tiền từ tài khoản của bạn chỉ bằng cách quét mã. Tuy nhiên, bạn nên phân biệt mã QR nhận tiền với mã QR dùng để đăng nhập, xác thực hoặc thực hiện giao dịch. Không chia sẻ mã QR có chức năng xác thực bảo mật và luôn kiểm tra nguồn gốc, mục đích sử dụng trước khi gửi cho người khác.