Doanh nghiệp nên vay ngắn hạn hay dài hạn?

Trong hoạt động sản xuất kinh doanh, vốn luôn là yếu tố then chốt quyết định sự vận hành và phát triển của doanh nghiệp. Khi cần bổ sung dòng tiền hoặc đầu tư mở rộng, vay vốn ngân hàng trở thành giải pháp được nhiều doanh nghiệp lựa chọn. Tuy nhiên, tùy vào nhu cầu, mục đích sử dụng và kế hoạch tài chính, doanh nghiệp cần cân nhắc giữa vay ngắn hạn và vay trung, dài hạn để tối ưu hiệu quả. Cùng Vikki Digital Bank tìm hiểu chi tiết trong bài viết dưới đây.

Vay ngắn hạn là gì?

Theo điều 10 Thông tư 39/2016/TT-NHNN, vay ngắn hạn là khoản vay có thời hạn không quá 12 tháng. Khoản vay ngắn hạn ngân hàng thường dùng để bổ sung vốn lưu động, phục vụ các nhu cầu chi trả trong ngắn hạn. Theo quy định của các ngân hàng thương mại, khoản vay này được giải ngân linh hoạt, giúp doanh nghiệp đảm bảo vòng quay vốn liên tục.

Theo quy định tại Khoản 1, Điều 1 Thông tư 08/2014/TT-NHNN, lãi suất vay ngắn hạn bằng đồng Việt Nam không vượt quá mức trần do Ngân hàng Nhà nước quy định, tùy theo từng thời kỳ và loại hình tổ chức tín dụng.

Mục đích

Các ngân hàng thường định hướng vay ngắn hạn để giải quyết những nhu cầu vốn cấp thiết và xoay vòng nhanh. Doanh nghiệp có thể sử dụng cho những mục đích chính sau:

• Bổ sung vốn lưu động: Đây là nhu cầu phổ biến nhất, đặc biệt ở các doanh nghiệp thương mại và sản xuất theo mùa vụ. Việc có thêm vốn giúp doanh nghiệp chủ động mua nguyên vật liệu kịp thời, tránh tình trạng đứt gãy chuỗi cung ứng.
• Thanh toán chi phí thường xuyên: Các khoản như tiền thuê kho bãi, lương nhân công, chi phí vận hành nhà máy thường phát sinh hàng tháng. Vay ngắn hạn giúp doanh nghiệp duy trì hoạt động mà không phải sử dụng hết nguồn quỹ dự phòng.
• Bù đắp dòng tiền tạm thời: Trong nhiều trường hợp, doanh nghiệp phải ứng vốn để giao hàng trước, trong khi khách hàng chưa thanh toán ngay. Vay ngắn hạn sẽ giúp “lấp chỗ trống” trong khoảng thời gian này, tránh ảnh hưởng đến dòng tiền tổng thể.

Các hình thức vay ngắn hạn

Theo quy định tại Điều 27 Thông tư 39/2016/TT-NHNN, khách hàng có thể lựa chọn nhiều hình thức vay ngắn hạn tùy theo nhu cầu sử dụng vốn và đặc điểm hoạt động kinh doanh. Một số sản phẩm phổ biến gồm:

• Vay theo hạn mức tín dụng: Doanh nghiệp được cấp một hạn mức tổng thể trong vòng 12 tháng. Khi nào cần vốn có thể rút ra, sau đó hoàn trả và tiếp tục vay lại. Hình thức này rất phù hợp cho các doanh nghiệp có nhu cầu vay, trả thường xuyên.
• Vay hợp vốn: Đây là hình thức có từ hai tổ chức tín dụng trở lên cùng cho vay đối với một khách hàng. Hình thức này thường áp dụng khi khách hàng cần thực hiện các dự án có quy mô lớn, vượt quá khả năng cấp tín dụng của một ngân hàng duy nhất. Ưu điểm là giúp doanh nghiệp có thể tiếp cận nguồn vốn lớn và chia sẻ rủi ro giữa các bên cho vay.
• Vay từng lần: Ở hình thức này, mỗi khoản vay đều được ngân hàng và khách hàng ký kết hợp đồng riêng với mục đích sử dụng cụ thể. Mỗi lần vay, ngân hàng sẽ tiến hành thẩm định, xét duyệt và đưa ra thời hạn cùng điều kiện trả nợ rõ ràng. Đây là lựa chọn phù hợp khi doanh nghiệp hoặc cá nhân chỉ phát sinh nhu cầu vốn trong một giai đoạn hoặc cho một dự án nhất định.
• Vay tuần hoàn: Ngân hàng phê duyệt một hạn mức tín dụng, cho phép khách hàng được rút vốn nhiều lần trong thời gian hiệu lực của hợp đồng. Khi hết một kỳ hạn vay, khách hàng hoàn trả khoản đã rút và có thể tiếp tục vay lại trong cùng hạn mức nếu đáp ứng điều kiện của ngân hàng. Đây là hình thức lý tưởng cho doanh nghiệp có doanh thu và chi phí luân chuyển liên tục.
• Vay theo hạn mức thấu chi: Đây là hình thức cho phép khách hàng chi tiêu vượt quá số dư hiện có trong tài khoản thanh toán, trong giới hạn hạn mức được ngân hàng cấp trước. Thông thường, hạn mức thấu chi không vượt quá 5 lần thu nhập hàng tháng và phù hợp với khách hàng có nguồn thu ổn định.
• Vay theo hạn mức dự phòng: Ngân hàng cam kết sẵn sàng cung cấp khoản vay khi khách hàng có nhu cầu, trong phạm vi một hạn mức đã thỏa thuận trước. Thời hạn hiệu lực không quá 12 tháng.
• Vay quay vòng: Với hình thức này, khách hàng có thể tái sử dụng phần vốn gốc đã trả ở chu kỳ trước cho chu kỳ kinh doanh tiếp theo. Điều này giúp duy trì nguồn vốn liên tục, đặc biệt phù hợp với doanh nghiệp có vòng quay vốn ngắn dưới 1 tháng. Tuy nhiên, tổng thời hạn cho vay thường không vượt quá 3 tháng.
• Vay online: Đây là hình thức vay ngắn hạn hiện đại, thủ tục nhanh gọn, khách hàng có thể đăng ký trực tuyến qua website hoặc ứng dụng di động của ngân hàng. Khoản vay thường được giải ngân trong ngày, không cần nhiều giấy tờ phức tạp. Tuy nhiên, hạn mức vay online thường thấp, lãi suất cao hơn so với vay truyền thống, phù hợp cho nhu cầu vốn cấp bách, nhỏ lẻ.

Vay trung, dài hạn là gì?

Điều 10 Thông tư 39/2016/TT-NHNN quy định vay trung và dài hạn là những khoản vay có thời hạn kéo dài trên một năm. Trong đó, từ thời điểm cho vay đến 5 năm được xem là vay trung hạn và vay từ 5 năm trở đi được xem là vay dài hạn.

Mục đích

Vì thời hạn vay thường kéo dài trên 1 năm, các khoản vay trung hạn, dài hạn chủ yếu phục vụ cho nhu cầu đầu tư dài hơi của doanh nghiệp. Các mục đích chính khi vay vốn dài hạn hoặc trung hạn bao gồm:

• Đầu tư máy móc, thiết bị công nghệ: Giúp doanh nghiệp đổi mới dây chuyền sản xuất, nâng cao năng suất và chất lượng sản phẩm.
• Mở rộng quy mô sản xuất, kinh doanh: Vay để xây dựng, cải tạo nhà xưởng, kho bãi hoặc bổ sung cơ sở hạ tầng phục vụ sản xuất.
• Đầu tư tài sản cố định đơn lẻ: Bao gồm việc bổ sung, thay mới hoặc cải tạo máy móc, phương tiện chuyên dụng, đảm bảo hoạt động kinh doanh hiệu quả hơn.
• Phát triển dự án mới: Doanh nghiệp có thể vay để triển khai dự án dài hạn, được ngân hàng hỗ trợ ân hạn nợ gốc đến khi dự án đi vào hoạt động, giảm áp lực tài chính ban đầu.

Các khoản vay trung hạn, dài hạn thường kèm theo nhiều yêu cầu khắt khe hơn so với vay ngắn hạn (độ tuổi, điều kiện tài chính, khả năng trả nợ…), song doanh nghiệp lại được hưởng các phương thức trả nợ linh hoạt.

Các hình thức vay trung, dài hạn

Hiện nay, các ngân hàng phân loại vay đầu tư trung dài hạn theo mục đích vay vốn của khách hàng. Có hai loại vay đầu tư:

• Vay đầu tư sản xuất kinh doanh: Dành cho doanh nghiệp cần bổ sung vốn phục vụ hoạt động sản xuất, kinh doanh, lưu thông hàng hóa hoặc cung ứng dịch vụ. Khoản vay này giúp doanh nghiệp mở rộng quy mô, gia tăng năng lực cạnh tranh và nắm bắt cơ hội thị trường.
• Vay đầu tư tài sản cố định: Dành cho khách hàng có nhu cầu đầu tư vào các tài sản lâu dài như nhà xưởng, máy móc, thiết bị sản xuất, phương tiện vận tải hoặc các hạng mục hạ tầng phục vụ sản xuất kinh doanh. Đây là hình thức vay phổ biến khi doanh nghiệp muốn mở rộng hoặc nâng cấp cơ sở vật chất.

Nên vay ngắn hạn hay vay dài hạn?

Không thể khẳng định hình thức vay nào tốt hơn tuyệt đối. Việc chọn vay ngắn hạn hay dài hạn phụ thuộc hoàn toàn vào mục tiêu sử dụng vốn, dòng tiền hiện tại, và khả năng trả nợ của doanh nghiệp.

Tiêu chí	Vay ngắn hạn	Vay trung hạn, dài hạn
Thời hạn vay	Dưới 1 năm, thậm chí vài tháng.	Trên 1 năm và có thể kéo dài từ vài năm đến vài chục năm, tùy loại khoản vay.
Tiếp cận vốn	Nhanh chóng, thủ tục đơn giản, hạn mức nhỏ, ít yêu cầu tài sản đảm bảo.	Phê duyệt kỹ lưỡng, cần tài sản đảm bảo, hồ sơ tài chính rõ ràng.
Áp lực trả nợ	Áp lực cao do thời gian ngắn, trả gốc và lãi nhanh.	Áp lực trả nợ nhỏ hơn mỗi tháng, dễ xoay sở tài chính hơn.
Lãi suất & chi phí	Lãi suất thường cao, nhưng tổng lãi phải trả lại thấp vì thời gian vay ngắn.	Lãi suất có thể thấp hơn nhưng tổng chi phí lãi cao hơn do kỳ hạn dài.
Linh hoạt vay vốn	Rất linh hoạt về thời điểm vay, phù hợp cho nhu cầu cấp bách/hẹp.	Ổn định, ít linh hoạt; phù hợp kế hoạch dài hạn, không thích hợp để xoay vòng vốn.
Khuyến nghị sử dụng	Khi cần vốn khẩn cấp, xử lý dòng tiền hoặc nhu cầu ngắn hạn.	Khi muốn đầu tư lớn, mở rộng sản xuất, mua sắm tài sản lâu dài hoặc có kế hoạch tài chính dài hạn.

Trong bối cảnh nền kinh tế hiện tại, việc lựa chọn vay ngắn hạn hay vay dài hạn cần được doanh nghiệp cân nhắc kỹ lưỡng dựa trên mục đích, dòng tiền và kế hoạch phát triển. Với những công ty lớn, vay trung, dài hạn giúp hiện thực hóa chiến lược mở rộng lâu dài. Trong khi đó, vay doanh nghiệp nhỏ thường tập trung vào vốn ngắn hạn để xoay vòng nhanh, giảm áp lực chi phí và nắm bắt cơ hội kinh doanh kịp thời. Dù chọn hình thức nào, điều quan trọng nhất vẫn là quản trị tài chính minh bạch và tận dụng tối đa các chính sách ưu đãi từ ngân hàng để tối ưu hiệu quả nguồn vốn.

Hiện nay, ngân hàng số Vikki đang có nhiều chương trình ưu đãi vay dành cho khách hàng cá nhân, hộ kinh doanh và doanh nghiệp. Khách hàng có thể được hưởng lãi suất cạnh tranh, thời hạn trả nợ linh hoạt và quy trình đăng ký thuận tiện. Liên hệ ngay Vikki Digital Bank để được tư vấn chi tiết.